Kontrola podatkowa – jak się do niej przygotować?

Kontrola podatkowa

"Kontrola skarbowa" – to hasło, które u większości polskich przedsiębiorców powoduje negatywną reakcję oraz chęć sięgnięcia po coś na uspokojenie. Nawet jeżeli rzetelnie prowadzisz swoją firmową rachunkowość i możesz poszczycić się nienagannie uporządkowanymi dokumentami, nigdy nie masz pewności, że urzędnik nie będzie miał wątpliwości dotyczących jakiegoś drobiazgu. Jak zatem przygotować się do kontroli skarbowej, żeby zminimalizować ilość kłopotów?

Dlaczego organy wszczynają kontrole skarbowe?

Większość podatników myśli, że skoro urząd skarbowy chce przeprowadzić u nich kontrolę, to znaczy, że "coś znalazł". Warto jednak wiedzieć, że to mit. Najczęściej urzędy, przystępując do kontroli nie mają wiedzy na temat jakichkolwiek nieprawidłowości w określonej firmie. Realizują one jedynie wytyczne Ministerstwa Finansów i sprawdzają te obszary, w których istnieje duże ryzyko nadużyć finansowych.

W ostatnich latach w kręgu takich działalności znalazły się między innymi: handel internetowy, branża motoryzacyjna, usługi informatyczne, doradztwo prawne i podatkowe, obrót nieruchomościami, usługi finansowe, a także branża transportowa. Nadto, na celowniku fiskusa znajdują się firmy, które posiadają powiązania z podmiotami zagranicznymi i których obrót sięga kwot rzędu kilku milionów złotych. Urzędy skarbowe zbierają zatem szczegółowe dane o podatnikach i wybierają swoje przyszłe cele.

Tylko w niewielkim ułamku kontrole skarbowe dotyczą podmiotów, wobec których organy już mają jakieś podejrzenia, co do podejmowania działań sprzecznych z prawem lub na jego granicy. Warto mieć również na uwadze, że znaczna część takich kontroli spowodowana jest donosami osób postronnych.

Czym jest kontrola skarbowa i jak przebiega?

Kontrola skarbowa to po prostu weryfikacja rzetelności wywiązywania się z poszczególnych obowiązków podatkowych przez podatników – kontrolowanych. O kontroli należy powiadomić przedsiębiorcę. Można ją prowadzić nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia kontrolowanemu. Jeżeli organ "nie wyrobi" się w tym czasie, musi ponownie zawiadomić podatnika.

Kontrola podatkowa może zostać przeprowadzona bez zawiadomienia, jedynie w kilku, określonych przepisami, przypadkach. Między innymi w sytuacji badania zasadności zwrotu podatku VAT, jeżeli kontrola ma zostać wszczęta na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Zawiadomienie nie nastąpi zatem wyłącznie w odniesieniu do spraw "większego kalibru".

Jak bezboleśnie przejść kontrolę?

Jak zatem przygotować się do kontroli, aby przejść ją sprawnie i bezboleśnie? Pamiętaj, że urzędnicy skarbowi nie mają na celu nękania podatników i znajdowania nieprawidłowości za wszelką cenę. Przygotowując się do kontroli, zadbaj zatem o przejrzystość wszystkich dokumentów – uporządkuj je i uzupełnił ewentualne luki (wydrukuj zaległe faktury, dopisz niezbędne elementy do prowadzonej ewidencji). Z posiadanych przez Ciebie dokumentów musi wynikać – jakich transakcji dokonujesz, czy je rzetelnie rozliczasz oraz czy odprowadzasz należny podatek.

Aby kontrola przebiegła szybko i sprawnie, zapewnij kontrolerowi miejsce (pomieszczenie), w którym swobodnie będzie mógł przeglądać dokumenty firmy. Jakie czynności może podjąć urzędnik skarbowy w ramach kontroli? Pamiętaj, że ma on prawo wstępu na grunt oraz do budynków i lokali kontrolowanego, może też żądać okazania majątku podlegającego kontroli, może przeglądać akta, księgi i wszelkiego rodzaju dokumenty, związane z przedmiotem kontroli, może zabezpieczać zebrane dowody, może legitymować i przesłuchiwać Ciebie oraz Twoich pracowników.

A jakie Ty masz prawa? Organ kontroli, po przeprowadzeniu stosownych czynności, sporządzi protokół z kontroli. Jeżeli nie zgadzasz się z jego treścią, masz prawo wniesienia zastrzeżeń i udzielenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od doręczenia protokołu.

Czego nie robić, aby nie wpędzić się w większe kłopoty?

Przede wszystkim nie bądź roszczeniowy. Pokornie poddaj się kontroli i odpowiadaj na wszystkie, zadawane przez urzędnika pytania. Twój upór na tym etapie do niczego nie doprowadzi, a może jedynie wydłużyć kontrolę i sprowadzić na Ciebie niepotrzebne, dodatkowe kłopoty. Jeżeli nie podoba Ci się jakiś element kontroli albo nie zgadzasz się z ustaleniami urzędnika skarbowego, będziesz miał czas na odniesienie się do tych kwestii w formie zarzutów, już po sporządzeniu protokołu z kontroli.

Pod żadnym pozorem nie próbuj również korygować dokumentów w trakcie jej trwania. Nie dodawaj i nie zmieniaj, znajdujących się w Twoich zasobach dokumentów. Po prostu zachowaj spokój i poczekaj na wynik kontroli.

JPK VAT a kontrole skarbowe

W kontekście kontroli skarbowych warto również wspomnieć o nowej konstrukcji, wprowadzonej do polskiego systemu prawnego, czyli JPK VAT (jednolitym pliku kontrolnym). Instytucja ta jest swoistą ewidencją sprzedaży i zakupów, dokonywanych przez przedsiębiorcę w danym okresie. Do złożenia JPK VAT zobligowani są wszyscy podatnicy i muszą to robić do 25 dnia każdego miesiąca. Złożenie JPK VAT nie jest trudne, ponieważ wszystko odbywa się drogą elektroniczną.

Dzięki temu rozwiązaniu organy skarbowe mogły zautomatyzować czynności sprawdzające. Dzięki takiej formie kontrolujący będą mogły sprawniej uzyskać informacje o transakcjach przeprowadzanych w firmie, co ułatwia im wybranie podmiotów, w których potencjalnie doszło do nieprawidłowości i które mogą wymagać kontroli. Jeżeli jednak rzetelnie i konsekwentnie spełniasz obowiązek w zakresie JPK VAT, raczej nie musisz obawiać się kontroli.

Czy należy się bać kontroli podatkowych?

Mimo swojego nieprzyjemnego charakteru, kontrola skarbowa to jeszcze nie "koniec świata". Warto mieć na uwadze, że stanowi ona jedynie wstęp do ewentualnego, właściwego postępowania. Po drodze będziesz mieć wiele możliwości aby skorygować wszelkie błędy, wyjaśnić nieścisłości i uzupełnić wymagane dokumenty. Na hasło "kontrola skarbowa" nie należy zatem reagować alergicznie. Do tematu trzeba podejść spokojnie i najlepiej dbać na co dzień o rzetelność i kompletność posiadanych dokumentów.

Autorem artykułu jest Jarosław Paduszyński, Product Development Specialist platformy Aleo.com

Komentarze

    Dodaj komentarz

    SKONTAKTUJ SIĘ ZE MNĄ

    Zaloguj się

    Lub    

    lub

    Utwórz konto

    lub

    Forgot your details?

    Zaakceptuj regulamin i wszystkie zgody aby się zalogować.